عکاسی از افراد به دو دسته تقسیم میشود: عکاسی متداول از چهره (پرتره) و عکاسی بدون ژست گرفتن یا اعلام قبلی (کاندید). در هر کدام از این نوع عکاسی، احتمال دارد سوژه بداند که دارید از او عکس می‌گیرید یا نداند، و همچنین با شما همکاری بکند یا نکند. صرف نظر از اینکه چقدر با سوژۀ خود فاصله داشته باشید، یا اینکه دوربینتان چقدر با سوژه صمیمی یا غریبه باشد، همواره باید عناصر ترکیب‌بندی و همچنین تکنیک‌هایی را در نظر بگیرید که کمک می‌کند تا چیزی را که می‌خواهید بگویید، بهتر بیان کنید. این مسئله ربطی به این ندارد که در استودیو عکس میگیرید یا در خیابان، از یکی از عزیزانتان عکس میگیرید یا یک رهگذر، و در همۀ شرایط صدق میکند.

این تأکید همیشگی ما را بپذیرید که قبل از هر چیز باید ببینید میخواهید عکستان چه چیزی را نشان دهد و چه بگوید. البته در مورد عکس از افراد، از قبل می‌دانید مرکز توجه چیست، یعنی همان شخصی که باعث شده تا عکس بگیرید. اما می‌خواهید چه چیزی دربارۀ آن فرد بگویید؟ به محض اینکه این مسئله را مشخص کردید، می‌توانید از تکنیکهای ترکیب‌بندی که در ادامۀ این مطلب توضیح خواهیم داد، استفاده کنید تا به هدفتان برسید. به یاد داشته باشید آنچه اینجا میگوییم تنها جنبۀ راهنمایی و توصیه دارد و به هیچ وجه قانون سفت و سخت به حساب نمی‌آید. اگر در مواردی احساس می‌کنید با نادیده گرفتن آنها به نتیجۀ بهتری می‌رسید، حتماً این کار را بکنید.

به عنوان مثال، اگر از فردی عکس می‌گیرید که در حال راه رفتن یا دویدن – یا حتی نگاه کردن –  از این سمت کادر به آن سمت کادر است، از لحاظ عرفی باید فضای بیشتری را جلوی سوژه، نسبت به پشت آن، خالی گذاشت تا سوژه به سمت آن فضای خالی حرکت – یا نگاه – کند و حس حرکت به بیننده القا شود. اما می‌توانید با عکس این کار، یعنی با یک ترکیب‌بندی کاملاً برعکس، تصویری دراماتیک بوجود بیاورید که فرد در حال خارج شدن – یا نگاه کردن به خارج – از کادر باشد. با دقت فکر کنید و ببینید میخواهید چه بگویید، ببینید بهتر است از قوانین ترکیب‌بندی تبعیت کنید یا این قوانین را نادیده بگیرید، و در نهایت عکسی بگیرید که متعلق به شماست.

890803.ka

بهترین راه برای یادگرفتن بیشتر دربارۀ ترکیب‌بندی، دیدن و مطالعۀ آثار نقاشان و سایر عکاس‌هاست. از موزه ها و گالری‌ها دیدن کنید، کتاب‌های آثار نقاشی و عکاسی را ورق بزنید. وقتی عکسی دیدید که شما را جذب کرد، درباره‌اش فکر و مطالعه کنید. چرا از آن خوشتان آمده؟ صاحب اثر چطور توانسته این تأثیر را روی شما بگذارد؟ دوربین در کجا قرار داشته؟ عکاس از چه لنزی با چه فاصلۀ کانونی استفاده کرده؟ عمق میدان عکس چقدر است؟ وضعیت نور چگونه است و از کجا می آید؟ سوژه در کجا قرار دارد؟ آیا عکاس از عناصر پیش‌ زمینه، خطوط راهنما، بافت، اشکال، و جنس استفاده کرده؟ با مطالعۀ عکسهای خوب، بهتر میتوانیم در مورد ترکیب‌بندی عکسهای خودمان هم یاد بگیریم.