جیپ امسال هفتاد و پنج ساله می‌شود. داستان جیپ به نوعی با تاریخ و هویت آمریکا گره خورده است. داستان کشوری که بلندپروازانه قصد داشت یک ابرقدرت باشد، خود را برای یک جنگ جهانی آماده می‌کرد و برای حل مشکلاتش به خلاقیت مهندسان جوانش تکیه کرد و دست آخر علاقه مردمش به راندن در زمین‌های ناهموار جیپ را در فرهنگ و صنعت آمریکا ماندگار کرد.

جیپ بیش از همه مدیون مهندسانی است که در اوایل قرن بیستم سیستم دو دیفرانسیل را ابداع کردند. اسپایکر یکی از این مهندسان است که ساخت اولین سیستم دو دیفرانسیل در سال ۱۹۰۳ به او نسبت داده می‌شود. ده سال بعد کارخانه‌ای به نام «جفری» وانت «جفری کواد» را به بازار عرضه کرد که به سرعت به خودروی محبوب ارتش در طول جنگ جهانی اول تبدیل شد.

جیپ

کواد برای رانندگی در جاده‌های ناهموار عالی بود اما اشکالات خود را داشت. از جمله اینکه خیلی بزرگ بود و به راحتی توسط دشمن شناسایی می‌شد و از آن بدتر اینکه سرعتش بسیار کم بود.

برای حل این مشکلات مهندسان ارتش تلاش کردند تا ماشین‌های کوچکتر تک دیفرانسیل را به دو دیفرانسیل تبدیل کنند. این راه حل در کوتاه مدت جواب داد اما اشکالات دیگری به وجود آورد.

آلبوم عکس: ۷۵ سال تاریخ جیپ در ۷۵ عکس

اواخر دهه ۱۹۳۰ میلادی ارتش آمریکا بعد از آزمایش‌ خودروهای موجود مشخصاتی از یک خودروی ایده‌آل برای نیروهایش تهیه کرد و آن را به ۱۳۵ خودروساز فرستاد و به آنها ۴۹ روز وقت داد تا مدلهای پیشنهادی خود را ارائه کنند.

مهلت آنقدر کم و ساخت ماشین براساس مشخصات ارتش آنقدر سخت بود که تنها دو کارخانه «امریکن بنتم» و «ویلیز-اورلند» در این رقابت شرکت کردند.

جیپ

آمدن بنتم هم بیشتر از روی ناچاری بود. شرکت با مشکلات مالی دست به گریبان بود. تا حدی که مهندس و کارمند کافی نداشت و در آستانه تعطیلی بود. در تلاشی برای گرفتن قرارداد ارتش و نجات از مشکلات مالی، بنتم طراحی ماشین مورد نظر ارتش را به یک مهندس خارج از شرکت به نام «کارل پروبست» سپرد. پروبست از روی علاقه به کشورش حاضر شد بدون دستمزد خودرو را طراحی کند.

فرانک فن، مدیر بنتم فکر میکرد پروبست با تغییراتی در مدلهای موجود بنتم، ماشین مورد نظر ارتش آمریکا را بسازد. اما وقتی در ۱۷ جولای ۱۹۴۰ مشخصات نهایی ماشین مورد نظر ارتش به دست فن رسید نقشه او نقش برآب شد. هیچکدام از قطعات موجود بنتم برای خودروی جدید مناسب  بود و پروبست مجبور بود ماشین را از اول طراحی کند.

مهلت به سرعت نزدیک می‌شد و پروبست تنها چند روز وقت داشت تا خودرو را طراحی کند. وقت برای مهندسی دوباره قطعات نبود و او مجبور بود از قطعات موجود در بازار استفاده کند. او دو روزه ماشین را طراحی کرد و بنتم آن را با نام «خودروی شناسایی بنتم» به ارتش نشان داد. طرح پروبست مبنای ساخت اولین جیپ شد.

جیپ

چون ویلیز-اورلند، شرکت کننده دیگر نتوانست به موقع طرحش را ارائه کند، بنتم قرارداد ارتش را برد و قرار شد خودروهای آزمایشی را براساس طرحش بسازد. ماشین در آزمایش‌ها موفق بود و اکثر شرایط ارتش را داشت.

در این فاصله فورد و ویلیز هم ماشین‌های خود را براساس طرح بنتم به ارتش سپردند. تنها اشکالی که همه خودروها داشتند وزن زیاد آنها بود. ارتش می‌خواست ماشین ۱۳۰۰ پوند باشد اما هر سه خودرو سنگین‌تر بودند.

در نتیجه ارتش تصمیم گرفت این شرط را کمی تعدیل کند و همین باعث شد کفه ترازو به ضرر بنتم و به نفع ویلیز تغییر کند که بسیار از ماشین بنتم قوی‌تر بود.

وضعیت مالی بنتم هم مزید بر علت شد. شرایط بین‌المللی جنگ را قریب الوقوع کرده بود و ارتش می‌خواست با شرکتی قرارداد ببندد که بتواند به سرعت خودروها را بسازد و تحویل دهد. به همین دلیل ساخت ماشین به ویلیز و فورد سپرده شد.

ویلیز-اوورلند ام‌بی به سرعت به قهرمان جنگ تبدیل شد. یک خبرنگار در توصیفش گفت «ام بی همه کار می‌کند، همه جا می‌رود. مثل سگ وفادار است، مثل قاطر قوی است و مثل بز چابک است.» ژنرال آیزنهاور، فرمانده متفقین، هم در وصفش گفت پیروزی در جنگ بدون این خودرو ممکن نبود.

جیپ

 

معلوم نیست کی و چطور این خودرو نام جیپ به خود گرفت. برخی می‌گویند جیپ از دو حرف جی و پی گرفته شد که مخفف General Purpose است که ارتش این خودرو را با آن نامیده بود. برخی می‌گویند این نام از یک شخصیت کارتونی به نام «یوجین جیپ» گرفته شده که در میانه دهه سی میلادی مشهور شده بود و برخی هم آن را به عنوانی که یک خبرنگار در سال ۱۹۴۱ در توضیح عکسی از ماشین نوشته بود، مربوط می‌دانند.

هر چه بود جیپ به عنوان یک قهرمان به آمریکا برگشت. ویلیز به سرعت حق امتیاز نام جیپ را ثبت کرد و آن را برای عرضه به بازار آماده کرد. دو مدل سی جی-۱ و سی جی-۲ برای مصرف غیرنظامی آماده شد و در سال ۱۹۴۵ به بازار عرضه شد. سه سال بعد سی جی-۳ای به بازار آمد که اولین ماشین بیابانی آمریکا لقب گرفته است.

تا سال ۱۹۵۵ جیپ به همان اندازه که در جنگ محبوب بود در بازار محبوب شده بود. جیپ سی‌جی-۵ که در این سال ساخته شد یکی از محبوب‌ترین ماشین‌های تاریخ جیپ است و تولیدش سه دهه ادامه داشت.

جیپ

در نیمه دوم قرن بیستم مالکیت جیپ چند بار دست به دست شد. در سال ۱۹۵۳ کایزر-فریزر که یک خودروساز مستقل بود، امتیاز جیپ را از ویلیز-اورلند خرید. در سال ۱۹۶۳ نام شرکت به کایزر-جیپ تغییر داده شد. هفت سال بعد کایزر جیپ را به خاطر ضرر زیاد به امریکن موتورز کورپوریشن یا ای ام سی فروخت. ای ام سی در سال ۱۹۸۷ توسط کرایسلر خریداری شد و در نتیجه مالکیت جیپ هم به کرایسلر رسید. در طول سالهای بعد کرایسلر یک بار با دایملر ادغام شد و بالاخره حالا بخشی از گروه فیات-کرایسلر است.

تولید جیپ‌های سی جی تا اواخر دهه هشتاد ادامه داشت و بعد جای خود را به مدل رانگلر داد که تا الان تولید می‌شود. به جز این در طول این سالها جیپ مدلهای موفق زیاد دیگری به بازار فرستاده و حالا تحت مالکیت فیات-کرایسلر می‌خواهد خود را بیشتر در بازارهای جهانی مطرح کند.