بازگشت خودروسازان خارجی به ایران، ادامه مناقشه قیمت‌گذاری، فروش پر حاشیه ۱۳۰ هزار دستگاه خودرو، ستاره ‌دار شدن خودروهای داخلی، تصویب قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو و تثبیت تعرفه واردات، از مهم‌ترین اخبار صنعت خودرو در سال ۱۳۹۴ بود.

بالاخره با برداشته شدن تحریم‌ها خودروسازان خارجی دوباره راه رفته را برگشتند. همزمان با مذاکرات ایران برای برداشتن تحریم‌ها، خودروسازان ایران و دولت تاکید می‌کردند خودروسازان خارجی باید قراردادی متفاوت از قبل با خودروسازان ایران ببندند و سهم تولید داخل خودروها و صادرات بیشتر شود. پژو با وجود مخالفت‌های زیاد اولین خودروسازی بود که با ایران خودرو قرارداد بست. قرار است دو کارخانه شرکتی تاسیس کنند که هرکدام در آن پنجاه درصد سهم دارند و سه مدل ۲۰۸، ۳۰۱ و ۲۰۰۸ را در آن تولید کنند. دایملر هم اواخر بهمن دور تازه همکاری با ایران خودرو را در تهران جشن گرفت.

رنو هنوز در حال مذاکره با سایپا و ایران خودرو است. سیتروئن قرارداد تولید یکی از مدلهایش در سایپا را نهایی کرده و مذاکره با نیسان و زیرمجموعه‌هایش داتسون و لادا ادامه دارد. همچنین گفته می‌شود فولکس‌واگن با شریکان داخلی خود به توافق رسیده اما هنوز اطلاعاتی در این زمینه اعلام نشده است. خبرهایی هم از ورود مزدا و سوزوکی شنیده شده و به نظر مذاکراتی هم با فیات در جریان است که هنوز اطلاعاتی در این زمینه منتشر نشده است.

خودروسازان خارجی در سال گذشته در زمینه واردات هم فعال شدند که از جمله می‌توان به واردات غیررسمی آئودی و نمایندگی رسمی دی اس اشاره کرد.

جشن دایملر در تهران

بازار انحصاری یا آزاد؟

ادامه مناقشه قیمت‌گذاری خودرو، یکی از اخبار این صنعت در سال جاری بود.

امسال وزیر صنعت، معدن و تجارت مانند سال ۱۳۹۳ چندین بار از ضرورت خروج خودرو از لیست کالاهای انحصاری سخن گفت. او در نامه‌ای به شورای اقتصاد خواهان خروج خودرو از لیست کالاهای انحصاری شده بود با این حال شورای اقتصاد در سال جاری نیز پاسخ مثبتی به درخواست‌های وزیر صنعت نداد.

در این زمینه حدود یک ماه پیش محمدرضا نعمت‌زاده از بی‌نتیجه بودن این نامه‌نگاری‌ها خبر داده و گفت شورای اقتصاد هنوز نظر خود را درباره خروج خودرو از لیست کالاهای انحصاری اعلام نکرده است و هنوز تصمیمی درباره قیمت‌گذاری خودرو براساس عرضه و تقاضا صورت نگرفته است.

از آن سو نیز شورای رقابت در یکی از آخرین جلسات خود در سال جاری بر انحصار در بازار خودرو و ادامه حضور این شورا در حوزه تعیین قیمت خودروهای داخلی تاکید کرد. در جلسه شورای رقابت مصوب شد که این شورا همچنان شرایط بازار خودرو را رصد کرده و تعیین قیمت خودرو‌ها همچنان براساس فرمول قیمت‌گذاری این شورا صورت می‌گیرد.

وام دولت برای خرید خودرو

وام پرحاشیه

اما فروش پرحاشیه حدود ۱۳۰ هزار دستگاه خودروی داخلی در طرح ارائه تسهیلات ۲۵ میلیون تومانی خرید خودرو از دیگر اخبار مهم صنعت خودرو در سال جاری بود.

در این زمینه در آبان ماه امسال وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی در اطلاعیه مشترکی آغاز اجرای طرح خرید کالای ایرانی را اعلام کردند. خروج تولیدکنندگان داخلی از رکود از اهداف این طرح بود و یکی از مهم‌ترین مفاد آن نیز ارائه تسهیلات ۲۵ میلیون تومانی برای خرید خودرو بود.

اگرچه در ابتدا قرار بود فروش اقساطی خودرو تا سال آینده ادامه داشته باشد اما به دلیل استقبال صورت گرفته از سوی خریداران، خودروسازان ظرف یک هفته حدود ۱۳۰ هزار دستگاه از محصولاتشان را به فروش رساندند و اعتبار تامین شده از سوی بانک مرکزی در این طرح به اتمام رسید.

از آن سو نیز اگرچه قرار بود خریداران خودروهای اقساطی از تسهیلات ۲۵ میلیون تومانی با بهره ۱۶ درصد و بازپرداخت هفت ساله بهره‌مند شوند اما در جریان اجرای طرح، خودروسازان برخلاف شرایط تعیین شده از سوی شورای پول و اعتبار، محصولاتشان را با مدت بازپرداخت چهار ساله عرضه کردند که انتقاد خریداران را به دنبال داشت.

نکته قابل توجه دیگر آن بود که بانک مرکزی اعتبار این طرح را برای فروش اقساطی ۱۱۰ هزار دستگاه خودرو تامین کرده بود اما خودروسازان که سعی داشتند بعد از مدت‌ها رکود و کسادی بازار محصولاتشان را هر چه بیشتر بفروشند، حدود ۱۳۰ هزار دستگاه از محصولاتشان را به فروش رساندند.

این موضوع به مناقشه‌ای بین خودروسازان و بانک مرکزی تبدیل شد و پس از مدتی در ‌‌نهایت دو طرف به توافق رسیدند و مقرر شد اعتبار حدود ۲۰ هزار دستگاه خودروی مازاد عرضه شده نیز از سوی بانک مرکزی تامین شود.

خط تولید ال ۹۰

خودروهای ستاره‌دار

در تحول قابل توجه دیگری در صنعت خودرو در سال جاری، دستورالعمل ارزیابی کیفی خودروهای داخلی (آدیت) تغییر کرده و سختگیرانه‌تر شد. متناسب با تغییر دستورالعمل ارزیابی، نحوه تعیین و اعلام سطح کیفی خودرو‌ها نیز تغییر کرده و به جای ارائه نمره منفی، خودرو‌ها ستاره‌دار می‌شوند به‌گونه‌ای که یک ستاره داشتن پایین‌ترین سطح کیفی را و پنج ستاره، بالا‌ترین سطح کیفی خودرو‌ها را نشان می‌دهد.

نکته قابل توجه در زمینه تغییر دستورالعمل ارزیابی کیفی خودروهای داخلی این بود که براساس ارزیابی کیفی صورت گرفته، حدود ۵۰ درصد خودروهای داخلی تنها یک ستاره از پنج ستاره کیفی را کسب کرده‌اند، این به این معنا است که کیفیت نیمی از خودروهای در حال تولید در کشور پایین است.

تصویب اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو از دیگر رویدادهای این حوزه در سال جاری بود. تدوین این اصلاحیه از چند سال پیش در وزارت صنعت، معدن و تجارت آغاز شده و در اواخر سال ۱۳۹۳ برای تصویب به هیات دولت ارسال شده بود.

سرانجام این قانون در سال جاری به تصویب کمیسیون زیربنایی دولت رسیده و نهایی شد و به زودی اجرای آن آغاز می‌شود. در اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو شرایط و ضوابط جدیدی درباره نحوه تعیین قیمت، فروش، پیش‌فروش و خدمات پس از فروش خودروهای داخلی و وارداتی تعیین شده است.

رنو کپچر
تعرفه واردات بدون تغییر

و اما تثبیت تعرفه واردات خودرو برای سال آینده آخرین رویداد مهم صورت گرفته در صنعت خودرو در سال جاری بود. در این زمینه کمیسیون ماده یک تعرفه واردات خودرو برای سال‌ آینده را بدون تغییر، تثبیت کرد.

تثبیت تعرفه واردات خودرو برای سال آینده انتقاد کارشناسانی را به دنبال داشت که معتقدند این اقدام به نفع دولت و خودروسازان و به ضرر مصرف‌کنندگان است.

به این ترتیب سال‌ آینده نیز تعرفه واردات خودروهای با حجم موتور ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سی‌سی معادل ۴۰ درصد و تعرفه واردات خودروهای با حجم موتور ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی‌سی معادل ۵۵ درصد خواهد بود.

 

در تهیه این گزارش از مطلبی در خبرگزاری ایسنا استفاده شده

عکس‌ها از نیما نجف‌زاده، محمد حسن‌زاده و محمد اخلاقی – خبرگزاری تسنیم و مجید حق دوست از خبرگزاری مهر