مریم خباز*: حتی یک روز هم نیست که کوچه‌ها، خیابان‌ها، بزرگراه‌ها و جاده‌ها تصادف نبیند. ۲۰ هزار کشته‌ای که هر سال به خاطر تصادف راهی قبرستان‌ها می‌شوند و متعاقب آن صد‌ها راننده متخلف که به زندان می‌افتند و جزو بدهکاران دیه قرار می‌گیرند، گویای وضعی هشداردهنده است.

اما هنوز به گفته معاون ستاد دیه ایران هشت میلیون وسیله نقلیه در کشور وجود دارد که رانندگان آنها بدون ترس از تصادف و مرگ و زندان آنها را بدون بیمه‌ میرانند و به گفته محمدعلی ساری، نزدیک به ۸۰ درصد آنها موتورسیکلت‌ است.

علاوه بر گرانی نرخ بیمه‌نامه‌ها و ناآگاهی از تبعات نداشتن بیمه و اجرای ناقص قانون بیمه اجباری از دلایل اصلی بیمه نشدن این هشت میلیون وسیله نقلیه است.

کاهش جرایم

اجرای قانون بیمه اجباری از بیستم شهریور سال ۸۷ ورودی زندان‌ها را از روزی ۵۰ تا ۵۵ نفر به اعداد کوچکتری رساند تا اینکه امروز این رقم به روزی دو نفر کاهش یافته است. اما با این حال هنوز دو زندانی در روز نیز عدد کوچکی نیست.

آقای ساری به نحوه اجرای این قانون ۱۱ ایراد گرفته است از جمله اجرا نشدن موادی که بیمه‌گر را در صورت احراز تخلف توسط پلیس، موظف به پرداخت خسارت بدون هیچ شرطی می‌کند. به گفته او پرداخت خسارت زیان‌دیده‌ها بسیار زمان‌بر است.

همچنین براساس ماده‌ ۱۰ قانون بیمه اجرایی خسارت‌ به اشخاص ثالث که به علت نبود یا انقضای بیمه‌نامه، بطلان قرارداد بیمه، فرار یا شناخته نشدن مسئول حادثه یا ورشکستگی بیمه‌گر قابل پرداخت نباشد از سوی صندوق تأمین خسارت‌های بدنی پرداخت شود. آقای ساری می‌گوید این ماده نیز نیم بند اجرا می‌شود.

شناسایی آسان

از همه مهمتر ماده ۱۹ است قانون بیمه شخص ثالث است و تاکنون قدمی برای اجرای آن برداشته نشده است.

براساس این قانون حرکت وسیله نقلیه بدون بیمه‌ ممنوع است و بیمه مرکزی و شرکت‌های بیمه موظفند با الصاق برچسب (یا استفاده از ابزارهای مناسب دیگر) امکان شناسایی وسایل نقلیه موتوری فاقد بیمه‌نامه را برای ماموران راهنمایی و رانندگی و پلیس راه آسان کنند.

همچنین دادن بار یا مسافر یا ارائه هرگونه خدمات به دارندگان وسایل نقلیه موتوری فاقد بیمه‌ ممنوع است. در عمل هیچ کدام از این ممنوعیت‌ها اعمال نمی‌شود.

شاید اگر این مواد جدی گرفته می‌شد حالا هشت میلیون وسیله نقلیه، بدون داشتن بیمه‌نامه تردد نمی‌کردند و شاید کسانی که از سال ۸۷ تاکنون به واسطه نداشتن بیمه نامه راهی زندان‌ها شده‌اند به چنین پایانی دچار نمی‌شدند.

* نسخه کامل این گزارش در روزنامه جام جم سه‌شنبه چهارم شهریور چاپ شده است.