امین آزاد*: رنو ابتدا با سرمایه‌گذاری مشترک وارد ایران شد. اما تجربه به این شرکت نشان داده است شاید راه بهتر در ایران، خرید یک خودروساز به‌ طور کامل و تولید مستقیم محصولات‌اش در ایران باشد. طلب بالای این شرکت از دو خودروساز ایرانی هم این توان را به این شرکت می‌دهد که به جای طلب چند‌ صد میلیون یورویی‌اش یک خودروساز ایرانی یا بخشی از آن را بخرد. اتفاقی که البته مدیران شرکت‌های خودروساز، فعلاً در برابرش مقاومت می‌کنند.

پیمان کارگر مدیر عامل رنو در ایران که همزمان مدیر منطقه خاورمیانه رنو نیز هست به هفته نامه تجارت فردا در این باره گفت «سرمایه‌گذاری ما در چند بخش خواهد بود. مقدار سرمایه‌ای را که وارد ایران می‌کنیم فعلاً نمی‌توانم بگویم ولی جهت‌گیری‌ها به این شکل است که یک بخش سرمایه‌گذاری مستقیم صنعتی است که در زمینه تولید موتور است. برای همین می‌خواهیم کارخانه شمالی مگاموتور را بخریم اگر هم نفروشند به دنبال سایت دیگر تولیدی خواهیم رفت.»

وی توضیح داد «نوع همکاری ما با ایران‌خودرو و سایپا تغییر می‌کند ما دو سرمایه‌گذاری مشترک جداگانه را با ایران‌خودرو و سایپا شکل خواهیم داد، یک جوینت ونچر با ایران‌خودرو و یک جوینت ونچر با سایپا. سهام ایران‌خودرو و سایپا در رنو پارس به حدود بیست درصد کاهش خواهد یافت و رنو پارس پایگاه مهندسی طراحی و مدیریت رنو در ایران خواهد شد. برنامه داخلی‌سازی، ارتقای قطعه‌سازان و همکاری با قطعه‌سازان ایران و وصل کردن این شرکت‌ها به شبکه جهانی رنو و تامین بخشی از نیازهای رنو از طریق ایران از دیگر کارهای رنو پارس است.»

پیمان کارگر می‌گوید «این شرکت باید از نظر مهندسی به شدت قوی شود. مهندسی و مدیریت تولید موتور و گیربکس رنو در ایران هم بر عهده رنو پارس است. بخش طراحی رنو هم در رنو پارس فعال می‌شود تا بتواند اگر مثلاً خواست روی پلت‌فرم کوئید یک خودرو سدان برای بازار ایران طراحی کند.»

وی درباره خرید خودروسازان ایرانی تاکید کرد «ما حاضر بودیم پارس‌خودرو را به‌طور کامل بخریم ولی حاضر به فروش نیستند، تنها حاضرند بیست درصد سهام را بفروشند که این به درد رنو نمی‌خورد. ما حاضر هستیم کارخانه شمالی ایران‌خودرو را هم بخریم اما نمی‌فروشند. خودروسازان ایران حاضر به فروختن کارخانه و زمین نیستند. آن‌ها می‌گویند سرمایه‌گذاری لازم را برای تولید محصولات جدید ندارند و رنو حاضر است در همکاری مشترک جداگانه با ایران‌خودرو و سایپا این سرمایه‌گذاری را در خطوط تولید این شرکت‌ها انجام دهد. در شرایط ایران با وجود ظرفیت‌های موجود ساخت کارخانه‌ای از صفر غلط است. چون کارخانه‌های موجود تا دو میلیون دستگاه ظرفیت دارند و تنها نیاز است سرمایه‌گذاری برای تولید خودروهای جدید در آن انجام شود. خودروسازان ایرانی از نظر مالی اوضاع خوبی ندارند و نمی‌توانند این کار را انجام دهند اما ما حاضریم این سرمایه را فراهم کنیم.»

سرمایه‌گذاری رنو در ساخت محصولات جدید

رنو می‌گوید اگر دو شرکت خودروساز ایرانی مایل به همکاری نباشند به دنبال شریک دیگری خواهد گشت.

«ما تا شش ماه دیگر تصمیم قطعی را خواهیم گرفت. خطوط تولید کنونی که در اختیار رنو است خط شمالی کارخانه ایران‌خودرو و چند خط تولید در شرکت پارس‌خودرو است. این خطوط تولید تندر۹۰ را تولید می‌کنند که قرار است با تولید رنو ساندرو در پارس‌خودرو و تندر۹۰ فیس لیفت و وانت تندر۹۰ در ایران‌خودرو ظرفیت این خطوط تولید تا سال ۹۶ به ۳۰۰ هزار دستگاه در سال برسد. با رسیدن تولید این خودرو‌ها به عدد ۳۰۰ هزار دستگاه، ظرفیت این خطوط تکمیل می‌شود که برای همین رنو باید خطوط جدیدی را در ایران‌خودرو و سایپا توسعه دهد.

هم‌اکنون رنو حاضرشده سرمایه‌گذاری لازم برای تولید محصولات جدیدش در ایران‌خودرو را که رنو کیلیو و کپچر و در پارس‌خودرو داستر جدید است، بپذیرد.

با تولید این سه مدل تیراژ تولید رنو در ایران تا ۵۰۰ هزار دستگاه افزایش خواهد یافت. رنو قصد دارد ایران را پایگاه تولیدی خود در خاورمیانه کند برای همین بخشی از محصولات جدیدی را که در ایران تولید می‌شود به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس صادر خواهد کرد.

رنو کویید جانشین پراید

اما گام مهم رنو تولید کوئید به عنوان جایگزین پراید است. هم‌اکنون این شرکت برای تولید این محصول در حال مذاکره با سایپا و ایران‌خودرو است و اگر با این دو شرکت به توافق نرسد یا به سراغ یک شریک جدید در ایران خواهد رفت یا خود اقدام به تولید این خودرو می‌کند.

پیش‌بینی اولیه برای تیراژ تولید این خودرو که قرار است با قیمت ۲۵ میلیون تومان عرضه شود، ۱۰۰ هزار دستگاه است که طی پنج سال به ۳۰۰ هزار دستگاه خواهد رسید.

به اشتباه برخی در بازار ایران گمان می‌کنند این خودرو در ایران جایگزین تندر۹۰ خواهد شد اما کوئید با موتوری با ۵۰ اسب بخار قدرت ضعیف‌تر و بدنه یک سایز کوچک‌تر، رقیب جدی برای جایگزینی پراید و تیبا است.

رنو با این خودرو می‌خواهد سبد محصولات خود در بازار ایران را تکمیل کند. این شرکت با کوئید بازار خودروهای زیر ۳۰ میلیون تومان و با محصولات خانواده تندر۹۰ بازار خودروهای ۳۰ تا ۵۰ میلیون‌تومانی در ایران را هدف قرار گرفته است.

خودرو جدید رنو برای بازار ۳۰ تا ۵۰ میلیون‌تومانی رنو ساندرو است که روی پلت‌فرم تندر۹۰ طراحی شده و یک خودرو هاچ بک در کلاس پژو ۲۰۶ با قدرت ۱۱۰ اسب بخار است. فیس لیفت و وانت تندر۹۰ هم در  ایران‌خودرو تولید می‌شود.

درباره رنو کویید بیشتر بخوانید:

ایران خودرو تولید رنوی هندی را تایید کرد
آیا «کویید» قفل بازار هند را برای رنو باز خواهد کرد؟

پیامدهای فروش پارس خودرو به رنو

به عقیده بسیاری از کار‌شناسان اگر رنو کارخانه خودروسازی را در ایران بخرد صنعت خودرو ایران دچار یک تحول بنیادین خواهد شد و پس از سال‌ها انحصار بخشی از بازار از دست دو تولیدکننده اصلی یعنی ایران‌خودرو و سایپا خارج خواهد شد و یک بازیگر جدید با توان بالا وارد بازار خودرو ایران خواهد شد.

تجربه احیای شرکت ورشکسته داچیا‌ی رومانی و رساندن این شرکت به سطح یکی از قدرتمند‌ترین تولیدکنندگان خودرو ارزان‌قیمت در جهان نشان می‌دهد این سناریو می‌تواند در پارس‌خودرو یا مثلاً کارخانه شمالی ایران‌خودرو هم تکرار شود.

اما چرا خودروسازان ایرانی در برابر این موضوع مقاومت می‌کنند و حاضر نیستند بخشی از کارخانه‌های خود را به رنو بفروشند. فرض کنید این بار رنو بخواهد رنو کوئید را برخلاف تندر۹۰ خودش و در کارخانه رنو در ایران با قیمت ۲۵ میلیون تومان بسازد و وارد بازار کند.

در این صورت و در چنین شرایطی به دلیل خارج بودن از حیطه کاری، ایران‌خودرو و سایپا نمی‌توانند مانند قبل سعی در افزایش قیمت خودرو برای برهم نخوردن بازار دیگر محصولاتشان کنند. با ورود این محصول، قطعاً محصولاتی از خودروسازان ایرانی مانند پراید و تیبا با چالش روبه‌رو خواهند شد. از طرفی رقابت با یک شرکت بزرگ خارجی با داشتن مزیت نسبی تولید در ایران بسیار سخت است و بسیاری از معادلات تولید و عرضه را در ایران برهم خواهد زد. شاید به همین دلیل است که خودروسازان ایرانی میلی برای فروش کارخانه به رنو ندارند.

*مقاله کامل امین آزاد در هفته نامه تجارت فردا، از جمله تجربه رنو با داچیا و پیشینه حضور رنو در ایران را اینجا بخوانید